Blanke zonder schaamte

Ik ben een blanke man en schaam me daar niet voor. Ho ho, niet meteen boos worden! Ik ben er ook niet trots op. Ik ben nou eenmaal geboren als blanke man. Waarom zou ik mij schamen voor iets waar ikzelf totaal geen invloed op heb gehad. Met die reden ben ik er ook niet trots op. Overigens ben ik er ook niet trots op dat ik Nederlander ben. Ook dat is geen gevolg van een prestatie van mijn kant. Ik ben overigens wel redelijk trots op Nederland, dat is immers het resultaat van de inspanningen die alle mensen die in Nederland leven en daar ben ik er één van. We leven in een welvarend land, met veel sociale voorzieningen en veel vrijheid. Tuurlijk kan het beter maar het gaat hier toch best aardig. Een beetje trots zijn mag best.

Ik ben dus een blanke man, maar maakt mij dat verantwoordelijk voor het gedrag van andere blanke mannen. Nee dat lijkt me toch niet. Maakt mij dat verantwoordelijk voor het gedrag van andere blanke mannen uit de geschiedenis, nee dat lijkt mij toch ook niet. Ik heb niet of nauwelijks invloed op het gedrag van andere blanke mannen die nu leven laat staan dat ik invloed heb gehad op het gedrag van blanke mannen uit het verleden. Dat maakt mij daar dus ook niet verantwoordelijk voor.

Dat hele kleine beetje invloed dat ik wel kan uitoefenen kan ik dus alleen richten op de mensen in de huidige tijd. De geschiedenis is dus eigenlijk helemaal niet interessant, daar kunnen we immers niets meer aan veranderen. Ervan leren kan natuurlijk wel, maar alleen als we de geschiedenis in perspectief plaatsen. Kan je het een holbewoner kwalijk nemen dat hij met een knuppel een lid van een rivaliserende stam zijn hoofd in slaat? Kan je het een Romein kwalijk nemen dat hij meejuicht als zijn favoriete gladiator een zwaard door het hart steekt van zijn tegenstander? Kan je het een lokale Afrikaanse stamleider kwalijk nemen dat hij de mensen van het naastgelegen dorp gevangen nam en verkocht aan Nederlandse slavendrijvers in de gouden eeuw? Kan je het die Nederlandse slavendrijvers kwalijk nemen?

Vanuit het perspectief van de tijd waarin wij nu leven wel, maar met dat perspectief leefden de mensen toen niet. Sterker nog, slavernij is iets wat altijd heeft bestaan en helaas nog steeds bestaat. Slaaf zijn is ook niet exclusief voorbehouden geweest voor mensen met een donkere huidskleur en ook dat is nu nog steeds niet zo. Slaven drijven is ook nooit exclusief voorbehouden geweest voor mensen met een lichte huidskleur en ook dat is nog steeds niet zo. Veel Noord Afrikaanse economieën hebben net zo veel geprofiteerd van slavernij als Europa.

Als we kijken naar de huidige staat van mensenhandel en slavernij dan zien we dat grote groepen vrouwen als slaaf in de prostitutie worden ingezet, waaronder een aanzienlijk deel blanke oost Europese vrouwen. Voor de bouw van de weelderige steden (en voetbal stadions) van het Midden Oosten worden onder erbarmelijke omstandigheden Euro-Aziatische mannen ingezet. Veel mijnbedrijven die in Afrika mensen, waaronder ook kinderen, laten werken zijn in handen van Chinese bedrijven. In Zuid-Amerika worden veel vrouwen ontvoerd en als sexslaaf verhuurd laat staan de hele dorpen die door bendes als slaaf voor de productie van drugs worden ingezet.

Kortom onderdrukking, mishandeling en uitbuiting is niet specifiek voorbestemd voor donkere mensen en wordt ook niet uitsluitend ingezet door blanke mensen. Dat praat het op geen enkele manier goed, maar het biedt ons perspectief om breder te kijken naar dit probleem. Het heeft dus geen zin om beelden van slavendrijvers om te gooien, straatnamen te veranderen of na zoveel jaar nog steeds de blanke man verantwoordelijk te houden voor een bepaalde periode uit de geschiedenis. We gooien ook geen beelden van Julius Ceasar om en we zijn niet boos meer op de Duitsers, behalve dan als het gaat om een gezellig potje voetbal. Hiermee zeg ik niet dat we geen aandacht moeten hebben voor deze periodes uit de geschiedenis, daar kunnen we immers van leren. Maar vertel dan wel het hele verhaal en biedt het perspectief van de tijd.

Hoe zouden mensen over 100 jaar op ons terug kijken? Wat zouden ze ervan vinden dat wij op grote schaal kinderen inzetten in de productie van onze kleding en dat wij als samenleving hier ons zeer beperkt druk over hebben gemaakt. Sterker nog shoppen bij de goedkope kledingwinkels bleven we gewoon doen. Wat zouden ze ervan vinden dat wij op grote schaal prachtige wilde dieren zouden doden om het ivoor (in feite gewoon een nagel) van hun hoofd af te zagen, om dit vervolgens in zogenaamde geneeskrachtige drankjes te mengen. Wat zouden ze zeggen over de heropvoedingskampen van de Oeigoeren in China, de strafkampen in Siberië, de overvolle en rechteloze gevangenissen in Zuid-Amerika, de erbarmelijke vluchtelingen kampen in Griekenland, de mensonterende burgeroorlogen waar wereldmachten heimelijke rollen in spelen in het Midden Oosten en Noord Afrika of de slechte omstandigheden van Oost Europese arbeiders in de Europese vleesindustrie? Dat zal me een geschiedenisboekje worden en ik hoop maar dat daar een hoop perspectief in staat!

Ja, we moeten veranderen en boos zijn helpt daarbij soms. Maar het helpt niet om boos te zijn voor een specifieke groep, in dit geval alleen donkere mensen. Alle levens tellen namelijk, niet alleen die van donkere mensen. Het helpt ook niet om boos te zijn op een bepaalde groep, in dit geval politieagenten. In Nederland is er helemaal geen sprake van extreem politiegeweld en in America is het geweld heel verklaarbaar. In Amerika is sprake van extreme armoede, enorme drugsproblematiek en zijn zware wapens goed verkrijgbaar. Politieagenten lopen daar enorme risico’s als het gaat om hun eigen veiligheid. Daarbij is de politieorganisatie in Amerika van dien aard dat er ook vaak mensen politieagent worden waarvan je jezelf mag afvragen of dat wel juist is. Van politiegeweld tegen blanke of Zuid-Amerikaanse mensen in de VS hoor je nauwelijks iets en het is de vraag of de agenten in kwestie een racistisch motief hadden. Ze waren immers al eerder voor geweld berispt.

Tenslotte mag je jezelf ook afvragen of we bepaalde zaken niet nog wat meer in perspectief moeten zien. De criminaliteitscijfers zijn voor donkere mensen vele malen hoger dan voor blanke mensen in de VS. Dit geldt ook voor Floyd die zelfs een keer vijf jaar in de gevangenis heeft gezeten voor het overvallen en bedreigen van een zwangere vrouw. Dat een politieagent deze cijfers en ervaring meeneemt in zijn politiewerk kan je hem of haar niet kwalijk nemen. Sterker nog, je moet de groep aanspreken die het veroorzaakt dat deze cijfers ontstaan! En natuurlijk spelen armoede, sociaal maatschappelijke kansen en andere zaken daarbij een rol. Maar er zijn maar zeer weinig omstandigheden die het rechtvaardigen om drugs te gaan dealen, inbraken te plegen, geweld te gebruiken en te moorden. Voor dat laatste is er geen rechtvaardiging.

Er zijn genoeg kansarme mensen die dagelijks bewijzen dat je met minder kans toch een fatsoenlijk en uiteindelijk succesvol leven kunt lijden.